Veel mensen vragen zich af hoe een warmtepomp werkt. De precieze werking verschilt per type. Hier lees je een zo eenvoudig mogelijke uitleg: het systeem neemt lage temperaturen op bij een bron, transporteert de warmte naar een andere plek en geeft de warmte daar af bij een hoge temperatuur. Meestal wordt een vloeistof bij lage temperatuur verdampt en afgevoerd, waarna de damp elders wordt gecondenseerd.

Om het kookpunt van de vloeistof te verhogen en verlagen wordt de druk respectievelijk verhoogd en verlaagd. Het verhogen van de druk geschiedt door middel van een elektrisch aangedreven compressor. Om de druk te laten zakken is een warmtepompsysteem uitgerust met een turbine of smoorventiel.

Het proces van verdampen, comprimeren, transporteren, condenseren en expanderen wordt ook toegepast in de koelkast. Hierbij wordt de warmtepomp gebruikt om warmte aan het interieur van de koelkast te onttrekken. Aan de achterzijde van de koelkast wordt de warmte afgegeven aan de omgevingslucht.

Een warmtepomp die een woning verwarmt, werkt volgens hetzelfde principe maar dan omgekeerd: er wordt warmte aan een bron (lucht, water, grond) onttrokken, om die vervolgens via een warmtewisselaar af te geven aan water in het gesloten cv-circuit (meestal lagetemperatuurverwarming in wanden en vloeren).Hoe-werkt-een-warmtepomp-Bespaarinstallateur

Voor warm tapwater wordt de warmte afgegeven aan water in een voorraadvat (boiler). Bij te weinig vermogen wordt deze veelal extra verwarmd door middel van elektriciteit, gas of zonne-energie.

Er zijn vier verschillende soorten warmtepompen: lucht-water -, lucht-lucht -, grond-water – en water-water warmtepompen. Vergeleken met het gebruik van gasgestookte installaties zorgen alle soorten pompen voor lagere energiekosten en minder milieuvervuiling.

Werking van een elektrisch aangedreven warmtepomp:

Hieronder leggen we stap voor stap uit hoe een warmtepomp werkt. In dit geval heeft de warmtepomp een elektrisch aangedreven compressor die zorgt voor mechanische energie. Als koudemiddel wordt een vloeistof gebruikt die al bij lage temperatuur kookt.

1. Verdamper

In de verdamper raakt de vloeistof onder lage druk aan de kook. De benodigde warmte hiervoor wordt aan de omgeving onttrokken. De dampen die ontstaan worden door de elektrisch aangedreven compressor uit de verdamper gezogen. De compressor regelt de druk in de verdamper, wat bepalend is voor de temperatuur waarbij warmte wordt onttrokken aan de omgeving.

2. Compressor

Het gasvormige koudemiddel wordt door de compressor samengeperst. De hete damp stroomt daardoor naar de condensor.

3. Condensor

De damp stroomt de condensor in. De warmte wordt afgegeven aan de relatief koude wand van de warmtewisselaar. Tijdens dit proces verandert het gas weer in vloeistof (condens), dat aan de onderzijde wegstroomt naar een smoorventiel.

4. Smoorventiel

Via het smoorventiel stroomt de condens naar een ruimte waar de druk aanzienlijk lager is. Door afkoeling wordt het weer een vloeistof, waarna het proces opnieuw kan beginnen.

Is een warmtepomp de slimste investering voor jouw specifieke situatie? Vraag advies aan 1 van onze installateurs bij jou in de buurt.

Vereiste aanpassingen bij installatie warmtepomp

Dit is afhankelijk van het type woning of bedrijfsgebouw. In bestaande bouw is meestal een lucht-lucht of lucht-water (hybride) warmtepomp de betere optie. Deze kunnen relatief eenvoudig worden aangelegd. Deze worden vaak vlakbij de cv-ketel geplaatst. En er moet ruimte zijn voor een buitenunit. Een grondgebonden warmtepomp zorgt voor meer aanpassingen. In bestaande bouw is dit alleen een optie bij een flinke verbouwing.

Investering voor een warmtepomp

De investering varieert enorm. Hybride warmtepompen vallen in de goedkoopste klasse. Hierbij moet je denken aan €5000,- of meer. Warmtepompen die gebruik maken van de energie in grondwater zijn het duurst. Dit kan variëren van €10.000 tot wel €30.000. Wat de voordeligste oplossing is in jouw situatie is afhankelijk van de mogelijkheden die je woning of bedrijfspand biedt.

Opbrengst van een warmtepomp

De besparing op energiekosten varieert enorm. Bij een grondgebonden warmtepomp heb je bijvoorbeeld helemaal geen gasaansluiting meer nodig. Een hybride systeem, maakt nog wel gebruik van bijverwarming d.m.v. een cv-ketel.  De gasbesparing ligt hier rond de 60%. De elektriciteitskosten daarentegen stijgen wel. Deze stijging zou je kunnen opvangen door het plaatsen van zonnepanelen.

Subsidies voor warmtepompen

Sinds 2016 is er subsidie vanuit de overheid voor warmtepompen. Kijk op ons artikel over warmtepomp subsidie voor meer informatie. Er zijn subsidies variërend van €1000,- tot wel €2500,-

Wanneer kiezen voor een warmtepomp?

De meeste kiezen bij nieuwbouw voor een water-water warmtepomp. Het slaan van de put is dan veel eenvoudiger, er kan ruimte worden ingetekend voor de warmtepomp en er kunnen direct LTV-leidingen en radiatoren worden aangelegd. Bovendien zijn nieuwbouwhuizen standaard goed tot zeer goed geïsoleerd, wat een vereiste is als het gaat om lagetemperatuurverwarming.

Bij bestaande bouw wordt vaak gekozen voor een hybride warmtepomp. Je kunt hiervoor kiezen als je flink gaat verbouwen of als je cv-ketel aan vervanging toe is.

Een water-water warmtepomp aanleggen in een bestaande woning is vaak af te raden:

  • Rondom het huis zijn ingrijpende werkzaamheden nodig, zoals het graven van (zeer) diepe putten;
  • De bestaande radiatoren zijn niet geschikt voor lagetemperatuurverwarming en dienen vervangen te worden;
  • Een warmtepomp is ongeveer zo groot als een Amerikaanse koelkast en neemt dus flink wat ruimte in;
  • De isolatie en ventilatie in je woning dient op de lagetemperatuurverwarming te worden aangepast. Oude huizen voldoen vaak niet aan de randvoorwaarden voor een goed renderend warmtepompsysteem;
  • Andere types warmtepompen zijn wel geschikt, zoals hybride warmtepompen.

Waar moet je op letten?

  • Zorg dat de warmtepomp in een afgesloten ruimte wordt geplaatst en neem maatregelen om het geluidsniveau te reduceren (isolatie in de ruimte zelf, flexibele slangaansluitingen;
  • Warmtepompen zijn niet geschikt om je woning snel te verwarmen. Het is de bedoeling dat je woning of pand dag en nacht gelijkmatig warm blijft, met minimale schommelingen. De capaciteit van de warmtepomp moet ruim voldoende zijn: is de capaciteit te laag, dan moet de compressor te hard werken waardoor het elektraverbruik stijgt;
  • Een extra verwarmings- of warmwaterinstallatie kan bijspringen wanneer je toch meer behoefte aan warmte heeft. Dit gaat wel ten koste van het hoge rendement. Bijverwarmen op elektriciteit is het duurst, bijverwarmen op gas is dan voordeliger (mits je gebruik maakt van een HR-ketel).

Klaar met lezen?

15 antwoorden
  1. Erik
    Erik zegt:

    ik wil vloerverwarming aanleggen in mijn 1920 huis nu nog zonder isolatie maar de vloer gaat er helemaal uit en wordt extra geisoleerd is het mogelijk om een warmtepomp te gebruiken puur alleen voor deze vloerverwarming en zo ja wat adviseert u mij ?

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Erik,

      Een goed begin, maar om het comfortabel te houden met alleen vloerverwarming zal je ook minimaal HR++ glas, muur en dakisolatie moeten toepassen. Alleen vloerisolatie is niet voldoende. Als je dit in fases wilt doen zou ik de vloerverwarmingsunit in HT uitvoering nemen (met ombouwmogelijkheid voor LT) en extra warmte-elementen bij de ramen houden. De warmtepomp kan natuurlijk de vloer doen, maar ik zou dat uitstellen tot de isolatie op peil is.

      Met vriendelijke groet,
      Abel

      Beantwoorden
      • Erik
        Erik zegt:

        dank voor de snelle reactie, u heeft mij hier geweldig mee geholpen.isolatie van glas en spuw en dak is al gedaan .nu alleen de vloer nog icm de vloerverwarming met warmtepomp.
        deze wil ik na plusminus 7 jaar vervangen voor een komplte set zodat het hele huis kan draaien op een warmtepomp icm de zonnepanelen die al op dak liggen

        Beantwoorden
  2. Henry
    Henry zegt:

    Hallo,

    Het wordt denk ik tijd dat mijn huidige ketel, AWB Thermomaster 23.29WT VR-ketel), na 24 jaar zonder problemen gefunctioneerd te hebben (zelfs niet 1 onderhoudsbeurt), met pensioen gaat.

    Nu lees ik over een HR-ketel i.c.m. een warmtepomp en daarbij, vanwege de stijgende elektriciteitskosten, zonnepanelen. Maar dan praat je toch over een investering die je nooit terugverdiend?

    Als ik alleen de HR-ketel koop die het beste uit de test van de Consumentenbond komt ben ik toch veel goedkoper uit lijkt mij, of reken ik nu helemaal fout?

    Hopelijk kan iemand mij hier iets over zeggen. Bij voorbaat dank.

    Henry

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Henry

      Wat het belangrijkste is om te weten is wat de huidige energiestaat van je woning is en in hoeverre je deze wilt verduurzamen.
      De gemakkelijkste en goedkoopste oplossing is om je huidige ketel te vervangen door een nieuwe ketel. Deze zal zuiniger zijn en ook voorbereid moeten zijn voor toekomstige uitbreiding met bijvoorbeeld een warmtepomp of zonnepanelen. Dit in combinatie met het goed isoleren van de woning levert al een flink besparing op.
      Een volgende oplossing is gedeeltelijk verduurzamen. Je kunt dan bijvoorbeeld een cv-ketel aanschaffen in combinatie met een warmtepomp. Deze hybride oplossing hoeft niet noodzakelijk duur te zijn en je kunt tegelijkertijd aardig besparen op je energierekening.
      Wil je helemaal van het gas af, dan is de investering is een stuk groter dan bij bovengenoemde oplossingen.

      Vergeet niet dat er subsidies voor investeringen in warmtepompen beschikbaar zijn die de investering een stuk lager maken.

      De eerste stap zou zijn om een installateur samen met jou de woning te ‘scannen’ op energiebehoefte, energiegebruik en mogelijkheden tot verduurzamen.
      Op basis hiervan en het beschikbare budget kan dan een keuze worden gemaakt.

      Met vriendelijke groet,
      Abel

      Beantwoorden
  3. Koen Geuke
    Koen Geuke zegt:

    Beste
    ik heb een pand waar in meerdere vertrekken een vloerverwarming verdeler zit! ( 9x) elk vertrek krijgt een ruimte thermostaat met een thermisch regelventiel voor de verdeler.
    eerst draait de hele installatie nog op de cv ketel maar de bedoeling is om later over te gaan op een warmte pomp. mijn vraag is moet ik vanaf elke verdeler ook een thermostaat kabel trekken naar de ketel of kan ik deze laten draaien op de ketel thermostaat continu zodat ik alleen maar de klep hoef te schakelen voor de verdeler! ook zit er bij elke verdeler een pomp unit ( deze is afkoppelbaar) moet ik bij een warmtepomp deze weg halen of mag deze blijven zitten.

    mvg Koen

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Koen,

      In deze situatie zou ik kiezen voor een weersafhankelijke voorgeregeling. Afhankelijk van de buitentemperatuur zal er een bepaalde aanvoer temperatuur gekozen worden die hoog genoeg moet zijn om de warmte te leveren die de units nodig hebben. Een dag/nacht regeling is daarmee ook centraal te maken. Het afstellen en inregelen van zo’n installatie zal moeten gebeuren door een installatiebedrijf. Laat ook voordat je overstapt op een warmtepomp controleren of de vloerverwarmingsunits en de leidingen dit aankunnen.

      Met vriendelijke groet,
      Abel

      Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Kelly,

      Je bedient de verwarming van de woning met een thermostaat. Het maakt geen verschil of de verwarming door een warmtepomp, cv-ketel of combinatie hiervan gedaan wordt.

      Met vriendelijke groet,
      Abel

      Beantwoorden
  4. Rien
    Rien zegt:

    Beste Abel,
    In de praktijk moet ik intussen concluderen dat een dB van 40 nog ver weg ligt. Laat staan 20 dB. ( VW debacle?). Mijn lucht/water warmtepomp produceert op alle waarden tussen de 61 en 72 dB in plaats van de beloofde 40 dB ( 1 mtr. 7+/<37). Gevolg is dat de hele buurt me op de nek springt en ik in een onmogelijke spagaat ben beland. Vervangen van onderdelen biedt geen oplossing. Wat kan ik nog doen?

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Rien,

      In de technische documentatie kan je de geluidsdruk voor de buitenunit terugvinden. Als de geluidsdruk hoger is dan die waarde kan je de fabrikant aanspreken. In sommige gevallen kan je bouwkundige geluidswering plaatsen, meestal is dat echter niet mogelijk. Het blijft altijd een lastig geval met geluidsproblemen.

      Met vriendelijke groet,
      Abel

      Beantwoorden
  5. Rian
    Rian zegt:

    Hoeveel geluid maakt een lucht-lucht warmtepomp en is dit een constant geluid?
    Koelt een lucht- warmtepomp net zo goed als een water-waterpomp in de zomer?

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Rian,

      Warmtepompen zijn over het algemeen zeer stil. Een lucht-lucht warmtepomp produceert ca. 20 tot 40 dB afhankelijk van het merk en type. Dat geluid is afhankelijk van de inzet welke het toestel moet leveren. Het voordeel van een water-water warmtepomp is dat er mogelijkheid bestaat tot passieve koeling wat voordeliger is dan actieve koeling. Voor een advies op maat zou ik je willen adviseren om een installateur te benaderen.

      mvg,
      Jaap
      Adviseur Abel&co

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *