Een radiator is in technisch jargon een warmtewisselaar. Het zorgt ervoor dat er warmte aan de ruimte wordt afgegeven. Maar hoe werkt zoiets vanzelfsprekends als een radiator? Abel zet de belangrijkste zaken op een rij.

Radiatoren vormen samen met onder andere leidingen en een cv-ketel een gesloten circuit, waar warme vloeistof doorheen stroomt. De leidingen lopen door het hele huis, de radiatoren bevinden zich in verblijfsruimten. Zodra de cv-ketel aanslaat en het water verwarmt, begint het water door
de leidingen en radiatoren van de centrale verwarming te stromen.

Hoe werken radiatoren: het tegenstroomprincipe

Radiatoren geven de warmte uit die vloeistof, af aan langsstromende lucht volgens het tegenstroomprincipe. Hierbij stroomt het warme water er aan de bovenkant in en zakt het af naarmate het afkoelt. Het afgekoelde water dat aan de onderzijde van de radiator doorstroomt, gaat rechtstreeks door naar de cv-ketel waar het opnieuw wordt  opgewarmd. Aan de buitenzijde komt koele lucht tegen de radiator aan, die omhoog beweegt zodra deze opwarmt (want warme lucht is lichter dan koude lucht). Dat is dus de reden dat radiatoren altijd op de grond staan en nooit hoog tegen een muur hangen.

Tip van Abel: wil je een ombouw rond je radiatoren plaatsen? Zorg dat de lucht rond de radiator kan blijven circuleren. Anders werken de radiatoren niet goed.

Hoe werken radiatoren: parallel of in lijn verbonden met cv-ketel?

Moderne centrale verwarmingssystemen zijn voorzien van parallel geplaatste radiatoren: iedere radiator is aangesloten op ‘koude’ en ‘warme’ leidingen die rechtstreeks van en naar de cv-ketel gaan. De doorstroming wordt per radiator ingesteld door middel van een radiatorknop.

Hoe werken radiatoren bij oudere systemen?

De radiatoren van oudere systemen zijn met elkaar verbonden door één  leidingstelsel. De doorstroming per radiator regelen gaat niet. Wel kan de luchtcirculatie rond de radiator worden geregeld, door een klep dicht te draaien. De lucht rond de radiator stopt met circuleren, waardoor deze weinig warmte afgeeft (maar wel warm blijft). Dit is geen energiezuinige oplossing.

Hoe werken radiatoren: de bijzonderheden

  • De warmteafgifte van een radiator werkt het beste met een zo groot mogelijk oppervlak. Hoe groter het contactoppervlak van de radiator, hoe meer warmte er kan worden afgegeven.
  • De radiator verwarmt de ruimte door convectie en niet zozeer door radiatie (straling). Het woord ‘convector’ is beter van toepassing.
  • Met een thermostaat stel je de maximale temperatuur in. Zodra de temperatuur is bereikt, geeft de thermostaat een signaal door aan de cv-ketel dat deze kan stoppen met verwarmen en pompen.

Er zijn verschillende soorten radiatoren:

  • Ledenradiator
  • Paneelradiator
  • Convectorput

Meer over dit onderwerp

Reacties

22 antwoorden
  1. John
    John zegt:

    Ik woon in een appartement met eigen cv ketel waar alle radiatoren aangesloten zijn via een 1 pijpssysteem. Als ik alle radiatoren opendraai, worden deze ook allemaal warm. Als ik echter de radiatoren van de twee slaapkamers dichtdraai blijft de radiator in de gang en woonkamer warm maar de radiator in de badkamer (die ook open staat!) wordt echter koud. Draai ik vervolgens de radiatoren op beide slaapkamers weer open, dan worden alle radiatoren weer warm.
    Overigens is er voldoende water (2 bar) in de cv ketel en zit er momenteel geen lucht in de radiatoren.

    Hoe zou ik dit probleem kunnen oplossen?

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste John,

      Iemand heeft in dat systeem enkele onderblokken vervangen voor twee-pijps onderblokken. Dan werkt een één pijps-systeem niet meer goed. Misschien kan je dat zien aan de gebruikte typen, maar je kan ook testen. Laat de badkamer radiator open, en draai de rest dicht. Zet nu één voor één de radiatoren open, en kijk wanneer de badkamer radiator warm wordt. De radiator die je het laatste open draaide heeft een 2-pijps blok. Maar er kunnen er natuurlijk meer zijn, draai alles weer dicht behalve de badkamer en de laatste, blijft de badkamer warm? Dan was het alleen die ene, anders doe je weer hetzelfde. Je bent wel een tijd bezig maar dan weet je wel wat vervangen moet worden.

      Met vriendelijke groet,
      Abel

      Beantwoorden
  2. Ellen
    Ellen zegt:

    Mijn c.v. heeft de oude leidingen. Installatie staat 1 ste verdieping.
    Boven alle radiators warm, beneden in de ruimtes ook.

    Behalve in de woonkamer. 3 worden aan boven en onderkant warm en 2 alleen aan de bovenkant. Er zitten thermostaat knoppen op en staan helemaal open. De termostaat zelf is niet in de huiskamer. Ontlucht komt niks uit.

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Ellen,

      De installatie is niet goed ingeregeld. Als de benodigde inregelkranen aanwezig zijn kan een installateur dit voor je doen, anders zullen die geplaatst moeten worden. In sommige gevallen kan dit met de thermostaatkranen gebeuren, dat hangt van het type af, een installateur kan dit ook controleren.

      Met vriendelijke groet,
      Abel

      Beantwoorden
  3. H.hartman
    H.hartman zegt:

    Mijn vriendin woont in Harderwijk en woont 7hoog aan de A28 en het weer staat op de woonkamer maar de verwarming staat op 4 en het wordt niet warmer dan 19.3 het is wél een verwarming vóór de héle flat

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste,

      Als de verwarming niet voldoende goed functioneert kan je dat het best melden bij de beheerder van de collectieve verwarming.

      Met vriendelijke groet,
      Abel

      Beantwoorden
  4. mevrouw CEVAAL
    mevrouw CEVAAL zegt:

    Van mevrouw Merel Cevaal, Amsterdam. Sinds 2 maanden woon ik in een appartement op 6 hoog in Slotervaart. Het is een huurwoning van DE KEY. De woning heeft STADSWARMTE VOORZIENING. De woning heeft een woonkamer 1 slaapkamer op ZUID, 1 slaapkamer op NOORD en een keuken op NOORD. De hal en de gang er tussen in. Alle radiatoren hebben thermostatische kranen. In de woon kamer dus ook, maar daar zit ook een kamerthermostaat. In het instructieboekje staat: “Met een kamerthermostaat kunt u de warmte in uw woning nauwkeurig regelen.” Nu komt mijn vraag. Stel: kamerthermostaat staat op 21 graden. Zodra die temperatuur is bereikt stopt de warmtetoevoer (denk ik) en koelen de radiatoren af. Ik zet in de slaapkamer/studeerkamer op de NOORDZIJDE de thermostatische kraan helemaal open. Die wordt ook warm. Maar nu komt het: als de zon in de woonkamer staat meet de kamerthermostaat de temperatuur in de woonkamer, die door de zon hoger ligt dan in de koude slaapkamer. De verwarming ‘stopt’ en in de slaapkamer op NOORD blijft het koud. Zo ook in de keuken.
    Doe ik iets verkeerd?

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Merel,

      Het is eigenlijk vreemd om een kamerthermostaat én thermostaat kranen in dezelfde kamer te hebben, dus ik verwacht dat daar iets speciaals aan de hand is omdat het stadsverwarming is. Je kan het beste contact opnemen met een installateur. Deze kan bekijken hoe de installatie in elkaar zit en hoe die het beste geregeld kan worden. Misschien is ook een waterzijdige inregeling nodig.

      Met vriendelijke groet,
      Abel

      Beantwoorden
  5. Rose
    Rose zegt:

    Beste Abel,
    Ik heb een nieuwe Cv installatie van het merk intergas HRE laten installeren met 3 radiatoren (x2 onder 2 ramen en X1 i het middel van de woonkamer.
    De thermostaat is ook in de zelfde ruimte (we hebben het hier over een lange studio met aan beide kanten ramen) de thempratuur staat op 20c echter voelt het alsnog koud maar de thermostaat blijft uit en beweert dat die de gewenste temperatuur bereikt heeft. De radiator knoppen heb ik dan op 3 meestal … en het is gewoon koud. Ik moet dan vervolgens de thermostaat op 22 zetten en de kraan op 4 of 5 om het weer in werking te krijgen.. wat wat hier fout denkt u?

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Rose,

      Wat je aangeeft kan niet goed werken. Een regelende thermostaat en regelende thermostaatkranen in dezelfde ruimte werkt niet. Zet alle thermostaatkranen in de studio op maximaal (5) en laat de thermostaat aan de muur zijn werk doen. Wat mij vooral verbaast is dat dit een nieuwe installatie is. Een regelende thermostaat wordt normaal gecombineerd met gewone kranen. Thermostaatkranen (in deze situatie) met een weersafhankelijke regeling, die voelt dan alleen de buitentemperatuur.

      Met vriendelijke groet,
      Abel

      Beantwoorden
  6. MJP (Rien)
    MJP (Rien) zegt:

    mijn radiator in de slaapkamer word niet warm ik heb van alles al gedaan de radiator eraf doorgespoeld er weer op ontlucht de ketel staat een verdieping hoger ook daar ontlucht geen resultaat .allen radiatoren dicht gezet ook geen resultaat . het is een een buissysteem leidingen door de vloer deze lopen naar boven naar een verdeler een heen en een retour. nu wil ik kijken of de retourleiding ook dicht zit , maar met vullen krijg ik wel water maar geen warm water. hoe kan je deze doorspoelen kan dat gewoon met het aftapkraantje onder aan de radiator of moet het anders of zou het wat andres kunnen zijn??

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Rien,

      Om te kijken of de retourleiding open is kan je het volgende doen, zonder de radiator te demonteren:
      Zet eerst de ketel uit. De radiator kraan dichtdraaien, sluit een slang aan op de aftapper van de radiator, zorg dat het water ergens heen kan, en tap behoorlijk veel af. Als de druk in de installatie zakt is er in elk geval een open verbinding van de retourleiding naar de installatie.

      Met vriendelijke groet,
      Abel

      Beantwoorden
  7. Arnoud
    Arnoud zegt:

    Abel,
    Mijn woning heeft een cv met een ouder systeem dus één leidingstelsel. Nu wil ik een nieuwe radiator aansluiten. Hoe moet ik de aan en afvoer aansluiten. Ik kan mij voor stellen dat als ik het met een T-stuk doe, dat de doorstroming naar de nieuwe radiator duidelijk minder zal zijn, daar de aanvoer de weg van de minste weerstand zal volgen dus bij de aftakking (90 gr. bocht) rechtdoor zal stromen.
    Is dit logisch gedacht en wat is anders de beste aansluiting

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Arnoud,

      Als je een één-pijp systeem bedoelt, daar kan je niet zomaar een radiator aan toevoegen. Je hebt een leidingberekening nodig om te beoordelen of er nog ruimte in de groep zit. Probeer de installateur te achterhalen die de installatie heeft gemaakt. Als dat geen optie is zal je een installateur moeten vinden die een nieuwe berekening kan maken.

      Met vriendelijke groet,
      Abel

      Beantwoorden
  8. Michelle
    Michelle zegt:

    Beste Abel,
    Twee van mijn radiatoren lekken warmte zelfs nadat er een nieuwe draaiknop op is gezet en die helemaal dicht zit. Als ik hem heeeel stevig dicht draai lekt hij geen warmte meer maar water. Alsof er teveel druk op staat. Kan dat? Enig idee wat er aan de hand is?

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Michelle,

      Het lijkt erop dat dat ventiel niet goed meer sluit. Is bij het vervangen van de draaiknop ook de kraan zelf vervangen? Daarvoor zal het water afgetapt moeten worden dus dat moet opvallen. Dat zou ik laten doen, en mocht dat al gebeurd zijn zou ik aanspraak maken op garantie.

      Overigens, als je deze actie laat doen is het ook het overwegen waard om de hele installatie aan te pakken, eventueel ook thermostaat ventielen te nemen gecombineerd met waterzijdige inregeling.

      Met vriendelijke groet,
      Abel&co

      Beantwoorden
  9. F.C.Verbeek
    F.C.Verbeek zegt:

    Ik heb een vraag en die luid. moet je een verwarming als je hem dicht draait niet helemaal dicht gedraaid worden, is dit zo wat is daar dan de bedoeling van, en je gebruikt dan zeker meer gas ? Ik zou hier als het mogelijk is een antwoordt op krijgen.

    Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste,

      Een radiator niet helemaal dicht draaien doe je om bevriezing en geluidsklachten te voorkomen. Als een deel van de installatie bevriest zal die het helemaal niet meer doen.

      Met vriendelijke groet,
      Abel&co

      Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste Evelien,

      Dat is een goed idee. Voor houtkachels zijn ook cv gekoppelde en automatische systemen mogelijk, misschien kan je daar ook naar kijken.

      Met vriendelijke groet,
      Abel&co

      Beantwoorden
    • Abel
      Abel zegt:

      Beste,

      Dit is normaal als de installatie niet op vol vermogen gebruikt wordt. De afgifte van de radiator is groter dan nodig, het water koelt dus harder af dan wanneer de installatie op topcapaciteit werkt.

      Met vriendelijke groet,
      Abel&co

      Beantwoorden
  10. noavatar
    noavatar zegt:

    Er is tegenwoordig radiatorfolie beschikbaar dat niet op de muur achter de radiator geplakt hoeft te worden (om stralingswarmte in oudere woningen zonder uitgebreide spouw-isolatie binnen te houden), maar dat direct op de achterkant van de radiator zelf geplakt kan worden. Dit ziet er beter uit dan de folie die op de muur moet worden geplakt en is makkelijker te plaatsen. Maar in hoeverre levert dit hetzelfde rendement / besparing?

    Beantwoorden
  11. John (adviseur GasNed)
    John (adviseur GasNed) zegt:

    In antwoord op Friso.
    Als in die kamer ook de thermostaat hangt vrijwel meteen. Als de kamer niet de thermostaat heeft duurt het langer. En natuurlijk verbruikt dit meer energie.

    Ventileren moet, en dit verbruik is ook meegenomen in de grootte van de installatie. Maar als u gaat spuien (ramen open en flink ventileren), wat ook regelmatig moet, kunt u dat best doen als het huis nog koud is, dus voordat de verwarming aangaat.

    Beantwoorden
  12. Friso
    Friso zegt:

    Hoi ik had een vraag, stel je voor het is een koude dag en er staat een radiator in een kamer met een open raam waar erg veel koude lucht naar binnen stroomt. De radiator staat maximaal opengedraaid. Gaat de boiler nu harder werken om er voor te zorgen dat de kamer warm blijft?

    Dit wil ik weten omdat ik me afvraag of dit dubbele energieverspilling is. Enerzijds omdat verwarmde lucht meteen verloren gaat, anderzijds omdat er nu meer gas gebruikt word omdat de kamer koud is.

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *